Onderzoek
Professor of Educational Technology Suguta Mitra vertelt in dit filmpje over zijn fameuze project ‘Hole in the Wall', waarin hij kinderen in India die geen Engels spreken en nog nooit een computer hebben gezien, toegang geeft tot het internet.
Leren in groepjes
Het ‘hole in the wall' is in eerste instantie een gat in de muur die zijn kantoor scheidt van een sloppenwijk in New Delhi. Hij plaatst een touchpad en een computer in het gat, en constateert dat de toestromende kinderen zichzelf snel wegwijs maken: ze leren te begrijpen hoe de computer werkt, surfen over het internet en breiden en passant hun Engelse woordenschat flink uit. Suguta Mitra heeft dit experiment daarna op vele plaatsen door heel India herhaald. Telkens bleek dat kinderen met de computer veel opstaken: zonder leraar, maar altijd met elkaar. Opvallend is dat de jongste kinderen steevast de oudere helpen.
Het lectoraat E-learning van Hogeschool Inholland doet met Kennisnet en internationale partners onderzoek onder leerlingen, studenten en startende leraren naar hun visie op de inzet van ict binnen het onderwijs. Het onderzoeksprogramma Students' Voices concentreert zich op de ervaringen van leerlingen en studenten. Met Students' Voices 2 werd onderzocht wat kenmerken zijn van succesvolle leerpraktijken die Web 2.0-technologie gebruiken.
Denk bij Web 2.0 aan wiki's, blogs, twitter enz. Deze toepassingen hebben kenmerken als ‘openheid', ‘delen', en ‘creativiteit'. Ze worden veel privé gebruikt (sociale media) maar nog niet vaak in het onderwijs. Students' Voices onderzocht bij vijf Nederlandse innovatieve lespraktijken welke factoren hen succesvolmaken. Een greep daaruit:
- motivatie: de lerende heeft invloed op wat hij leert. Daardoor sluit die inhoud aan bij zijn interesse en voorkeur.
- rijke, aantrekkelijke leeromgeving: betreft zowel de fysieke omgeving als de technologie, en de verbindingen tussen de leerpraktijk en de omgeving.
- alle partijen zijn ‘eigenaar'.
- leren door doen.
- gevoel van veiligheid: fouten maken mag.
- inspirerende, bevlogen docent.
- de organisatie biedt ruimte om te experimenteren.
Op Studentsvoices.org staat het volledige onderzoeksrapport. Ook staan hier filmpjes over de cases.
De manier waarop jongeren interactieve media (internet en games) gebruiken is heel divers. Ook zijn er grote verschillen in vaardigheid. Dat is van belang voor docenten die interactieve media als leermiddel willen inzetten. Dit stelt Antoine van den Beemt in zijn dissertatie. Hij promoveerde op 17 december 2010 aan de Faculteit Sociale Wetenschappen van Universiteit Utrecht.
De diversiteit in gebruik die Van den Beemt aantrof hangt samen met meningen over en voorkeuren voor specifieke media. Van den Beemts onderzoek vond plaats onder ruim 2000 Nederlandse leerlingen en studenten. Volgens de promovendus zouden leraren zich moeten realiseren dat jongeren, dankzij het gebruik van interactieve media, in toenemende mate ook buiten school leren. De diversiteit aan ervaringen en voorkeuren die leerlingen weer mee naar school brengen zou gebruikt moeten worden bij het aanspreken van leerlingen, al dan niet met behulp van interactieve media.
Onderwijsinstellingen bepalen zelf hoe ze onderwijs geven en welke middelen ze daarbij inzetten. Maar scholen zijn vaak onvoldoende toegerust om de schoolorganisatie zo in te richten, dat nieuwe werkvormen die bijdragen aan de kwaliteit van onderwijs succesvol ingevoerd kunnen worden. Zoals met ict. Om scholen over die drempel heen te krijgen, zijn er allerlei stimuleringsregelingen, maar die zijn vaak niet zo effectief. Uit de 27e uitgave van de Kennisnet Onderzoekreeks blijkt dat een stimuleringsregeling afgestemd zou moeten zijn op een onderwijskundige noodzaak. Anders leidt zo'n regeling niet tot duurzame onderwijsvernieuwing.
Zoekmachines zijn populair bij jongeren. Voor 20% zijn ze onmisbaar. De bibliotheek daarentegen is nog maar voor 2% van de jongeren onmisbaar. Dit blijkt uit een poll van MSN en de IT-webwinkels Slim.nl en Surfspot.nl onder bijna 9000 studenten en scholieren. 60% van de respondenten was tussen de 12-18 jaar oud. Het onderzoek werd aan het begin van het schooljaar 2010/2011 uitgevoerd. Nog een paar opvallende bevindingen:
- PowerPoint is voor een derde van de jongeren de manier van lessen volgen waarvan zij het meeste leren, het liefst gecombineerd met een leraar die boeiend kan vertellen.
- Tegelijkertijd zegt een vijfde van de scholieren het meeste op te steken via schoolbord en krijt. Een zesde deel vindt lessen via een digitaal schoolbord beter.
- Bijna alle scholieren en studenten gebruiken Microsoft Office.
- Het meest onmisbaar voor scholieren is en blijft hun mobiele telefoon, gevolgd door sociale netwerken en e-mail.
Meer resultaten van de poll
Het didactisch gebruik van ict neemt langzaam toe, blijkt uit de jaarlijkse Vier in Balans Monitor. Maar een echt zinvolle en duurzame inzet van ict begint met een visie op leren. De meeste managers vinden dat zo'n visie op hun school centraal is vastgelegd. Maar leraren vinden juist dat het gebruik van ict voor onderwijsdoeleinden vaak wordt overgelaten aan hun persoonlijke voorkeur. Zij hebben behoefte aan een breedgedragen visie die in samenwerking met hen is ontwikkeld. Andere bevindingen: Een zesde deel van al het leermateriaal is digitaal, en de aanwezige desktops worden steeds vaker vervangen door laptops.
- Bekijk het filmpje met de samenvatting
- Download de onderzoeksresultaten van Vier in Balans 2010
- Lees de reactie van Kennisnetdirecteur Toine Maes
Oktober 2010
De politie constateert een forse toename van aangiften van jongeren die via internet seksueel misbruikt zijn: 254 in 2009 tegenover 190 in 2008. Volgens de politie is dit het topje van de ijsberg: het werkelijk aantal kinderen dat seksueel misbruikt is via internet zal veel hoger zijn.
Veel misbruik speelt zich af tussen jongeren onderling. Meestal is het slachtoffer overgehaald om zich te ontkleden voor de webcam om daarna seksuele handelingen met zichzelf te verrichten. De dader zet deze beelden later in als chantagemiddel. Sinds begin 2010 zijn ook de voorbereidingshandelingen tot misbruik strafbaar geworden, zoals chatten met het doel te komen tot seksuele handelingen.
De politie heeft contact gezocht met stichting Mijn Kind Online om scholen en ouders voor te lichten over tieners en internet. Een centrale rol hierbij speelt de voorlichtingsbrochure 'Verliefd op Internet 10+', die seksueel misbruik op internet bespreekbaar maakt. U kunt deze brochure downloaden via de website van Digivaardig &Digibewust. Een set exemplaren aanvragen kan ook.
Oktober 2010
TNS NIPO heeft in opdracht van Kennisnet een onderzoek uitgevoerd naar de mate waarop scholen (po, vo en mbo) het afgelopen jaar ict verder hebben geïntegreerd in de lessen. Een van de uitkomsten van het onderzoek is dat het voorgezet onderwijs achterblijft op primair en beroepsonderwijs voor wat betreft het computergebruik in uw eigen lessen. 41% van de ondervraagden geeft aan dat het computergebruik zich nog in een beginstadium bevindt. Overigens geldt ook voor de andere onderwijstypen dat het gebruik van ict voor onderwijsdoeleinden voornamelijk nog in een beginstadium verkeert.
Februari 2009
Volledige rapportage [PDF 327 Kb ]
David Stranders (oud-pabostudent Christelijke Hogeschool Ede) heeft een afstudeeronderzoek gedaan naar de invloed van het digibord op leren en lesgeven. Hieruit blijkt dat gebruik van het digitale schoolbord positieve invloed kan uitoefenen op de motivatie en betrokkenheid van de leerling. De mate waarin hangt van de door de docent gehanteerde didactiek en pedagogiek. De leraar blijft als regisseur van het onderwijsproces altijd de belangrijkste rol vervullen, maar met het digitaal schoolbord heeft hij wel een geweldig hulpmiddel in handen waarmee hij dit proces leuker, interessanter en makkelijker kan maken.
Lees verder>>
Meer onderzoek
Rapportages eerdere onderzoeken
Onderzoek Kennisnet